World Café Tartışmaları

Sosyal Kooperatifler Dayanışma Ağı Çalıştayı’na katılan kooperatifler düşüncelerini World Café yaygın eğitim aracı sayesinde ifade ettiler. 11-12 Kasım 2017, İzmir

Sosyal ve sosyal olmayan kooperatif diye bir ayrım anlamlı mıdır?

İstisnasız tüm kooperatifler sosyal bir görev taşımaktadır. Sosyal olmayan bir kooperatif düşünülemez. Sosyal kooperatifleri diğer kooperatif işletmeler arasında ayrıca kümeleme ihtiyacı tamamen araçsaldır. Sosyal-odaklı kooperatifler arasındaki hususi işbirliğinin yaratacağı verimin karma işbirliğinin yaratacağı verimden daha yüksek olacağı savı üzerinden hareket edilmiştir.

Sizce Sosyal Kooperatif nedir?

  • Sosyal faydayı kârın önüne koyan kooperatiflere sosyal kooperatif denir.
    • Bir kooperatifin ürettiği sosyal artı değer, maddi artı değerden fazla ise o kooperatif sosyal vasıf taşımaktadır. Sosyal artı değerin bileşenleri şöyle sıralanabilir: bir ihtiyacı giderme, bir hakka erişimi temin, grupların yaşam niteliğini artırma, çaresizliği, dışlanmışlığı, yalnızlığı, yoksunluğu giderme.
  • Sosyal kooperatiflerin diğer ortak nitelikleri ise şöyle sıralanmıştır:
    • Faaliyetlerinden doğan, paydaşlarınca ve toplumca hissedilen ve tanınan sosyal tatmin (toplumun genelince takdir edilen faaliyetlerden doğan meşruiyet ve özgüven)
    • Sosyal streslere karşı (afet, ekonomik ve sosyal krizler, kutuplaşma, kamplaşma, toplumsal huzursuzluk vb.) toplumun direncini/direngenliğini artırma
    • Odaklanılan konular hakkında geniş çevrelere yönelik farkındalık yaratma vasfı
    • Üretilen sosyal faydanın ulaştığı kitlenin geniş olması
Tüm kooperatifler temelde sosyal niteliklidir. Ancak, bir kooperatifin ürettiği sosyal artı değer, maddi artı değerden fazla ise o kooperatif sosyal vasıf taşımaktadır. Katılımcı Kooperatifler

Bir kooperatifin sosyal olması için ilkeleri ne olmalıdır?

  • Vizyonun tüm ortaklarca eşit biçimde benimsenmiş ve paylaşılmış olması (eş-yöngörü)
  • Kooperatifçiliğin kendisinin seçkinci, mutena, elit bir hal almaması. Dolayısıyla sosyal kooperatif olarak değerlendirilmeyen kurumlara karşı dışlayıcı tavrın önlenmesi
  • Yönetimde kapsayıcılık, sorumlulukta ve yükümlülükte eşitlik, nimetlerin ve külfetlerin eşit paylaşımı.
  • Odağında olmayan gruplara yönelik de barışçıl, eşitlikçi hak temelli ilkesel tutum. Diğer deyişle, odağın dışında kalan dezavantajlı gruplara yönelik de aynı hak temelli duyarlılığın gösterilmesi
  • Toplumsal cinsiyet eşitliğini hem iç yönetim mekanizmalarında hem de toplumda temin
  • Algılanış/imaj açısından kuruma karşı güvenin sağlanması ve sürdürülmesi
  • Siyasi kutuplaşmanın tarafı olmaması
  • Özgürlükçü, toplumsal barışa katkı sunan, çevreci, insana saygılı olması
  • ICA kurallarına uymak
    • Gönüllü ve herkese açık üyelik (tabanı genişletirken bir çekince/kısıt olmaması)
    • Üyeler tarafından gerçekleştirilen demokratik denetim
    • Üyelerin ekonomik katılımı
    • Özerklik ve bağımsızlık
    • Eğitim, öğretim ve bilgilendirme
    • Kooperatifler arasında işbirliği
    • Topluma karşı sorumlu olma
  • Ortaklarına ve diğer toplum paydaşlarına yönelik eğitici ve bilgi yayıcı vasfa sahip olması


Sosyal Kooperatifler Birliği’nin öncelikli amacı ne olmalıdır?

  • Sosyal Kooperatifler Birliğini markalaştırmak,
  • Kooperatifler arası iletişimi güçlendirmeli,
  • Kooperatiflerin kuruluş sürecinde yol gösterici hizmetler vermeli,
  • Kooperatiflere danışmanlık yapmalı,
  • Kooperatifler arası deneyim paylaşımını sağlayacak aksiyonlar almalı,
  • Sosyal Kooperatifçiliğin anlatılmasına, bilinirliğinin arttırılmasına yönelik algı çalışmaları yapmalı,
  • Mevzuat değişikliği konusunda lobicilik yapmalı,
  • Sosyal Kooperatifler Birliğinin ilkelerini belirlemeli,

Sosyal Kooperatifler Birliği’ne dahil olmak için şart olmalı mıdır? Evet ise ne gibi şartlar olmalıdır?

  • Sosyal Kooperatifler Birliğinin belirlemiş olduğu ilkeleri benimsediğine dair beyanda bulunmalı,
  • Aidat ödemeli,
  • Üye kooperatifler bilançolarını düzenli olarak birliğe sunmalı,
  • Ön üyelik aşaması olmalı ve/veya değerlendirme sürecinden geçmeli,

Sosyal Kooperatifler Birliği’nin finansal sürdürülebilirliği nasıl sağlanabilir?

  • Önceden gerçekleştirilmiş örneklere bakılmalı,
  • Aidat ödemesi olmalı,
  • Kooperatifler Birliği kendi networkünü kullanarak ürün ve hizmet satış alanı oluşturarak hem birliğe hem de kooperatiflere gelir sağlamalı.
Ağ içinde ihtiyaçların ve paylaşılabileceklerin belirlenmesi gerekir. Paylaşımı yardımdan ayıran şey ise paylaşımın karşılıklı fayda temin etmesidir.Katılımcı kooperatifler

Kooperatif dayanışması içinde paylaşım nasıl tanımlanmalıdır? Neyin paylaşımından bahsediyoruz?

  • Paylaşımın ön koşulu sosyal-dayanışma ekonomisi aktörleri arasında ağ oluşturmaktır.
  • Bu ağ içinde (kapalı-devre) ihtiyaçların ve paylaşılabileceklerin belirlenmesi  gerekir:
    • Eylem
    • Hizmet
    • Meta
  • Kooperatifler arası oluşturulacak bir “ihtiyaç haritası”
  • Çatı ve alt komisyonların kurulması düşünülebilir.
  • Kooperatifler arası işbirliği ve proje ortaklıkları kurulması (resmi)
  • Ürün üreten sosyal kooperatiflerin ürünlerinin pazarlanabilmesi için destekleyici eylemler, etkinlikler düzenlenebilir
  • Kooperatiflerin kendi içerisinde birlikte davranma, düşünme ve amaç birliği sağlanması gerekir
  • Deneyim paylaşım çalıştayları düzenli olarak sürdürülmelidir (yıllık-aylık)
  • İletişim ve eşgüdüm için teknolojik platformlardan faydalanılmalı
    • En yaygın araç olan facebook’ta karar kılınabilir
  • Kooperatif içi eğitimin sağlanması. Bu yolla göreli üstünlüğe sahip üye kooperatifler becerilerini aktarabilir
  • Sektörel raporlama havuzu oluşturulmalıdır
  • Yayın çalışmaları, çeviriler ve atölyeler düzenlenebilir
  • Paylaşımı yardımdan ayıran şey temelde paylaşımda karşılıklı fayda sağlanmasıdır


Kooperatif dayanışmasının ilkeleri ne olmalıdır?

  • Yardımlaşma
  • İşbirliği
  • Farklılıklara saygı
  • Güven
  • Sağlıklı ve sürekli iletişim
  • Etkileşim/ Fikir paylaşımı
  • Ortak vizyon
  • Ortak strateji
  • Yol haritası
  • Gönüllülük
  • Bilgi paylaşımı
  • Empati
  • Sürdürülebilirlik
  • Hakkaniyet-Adalet
  • Sistemli çalışma
  • Şeffaflık
  • Denetim (grup bireyleri arasında)
  • Karşılıklı ve örgütlü fayda
  • İlkelerin sürekli eğitimle aktarımı ve benimsenmesi

Dayanışmanın önündeki engeller nelerdir?

  • Dayanışma temel ilkelerinin eksik olması
  • Eşitsizlik
  • Önyargı
  • Bencillik
  • Bireysellik
  • Dayanışmanın siyasileştirilmesi
  • Başarısız örnekler
  • Bilinçsizlik
  • Bilgi eksikliği
  • İstikrarsızlık
  • Niyet kirliliği
  • Tembellik / vurdumduymazlık
  • Hırs
  • Çıkar çatışması
  • Ötekileştirme

Dayanışmayı yaygınlaştırmak için neler nasıl yapılmalıdır?

  • Tanışma ve işbirliği toplantıları
  • Bilinçlendirme seminerleri
  • Özgür ve şeffaf düşünce ortamı sağlanması
  • Kooperatif ziyaretleri (kooperatifler ve ilgili paydaşlar arası işbirliği)
  • İlke ve değerlerin sağlam zemine oturtulması
  • Güven ortamının tam sağlanması
  • Alınan kararların yazılı olması
  • Eşit sorumluluk
  • Düzenli geri bildirim
  • Profesyonel destek
  • Ortak amaca eşit hizmet
  • Deneyimlerin paylaşımı
  • Planlanmış ve somut işbölümü
  • Festivaller

Tartışmaya Katıl!

Yukarıdaki sorulara farklı yanıtlarınız varsa aşağıdaki cevap kısmına yazabilir veya sosyal medya aracılığıyla bize iletebilirsiniz.

sosyal ağ

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir